Τετάρτη 28 Δεκεμβρίου 2011

Καλή Χρονιά!

περί βεβαιότητος



Είναι φορές που η ζωή των ανθρώπων παίρνει ανάποδες στροφές. Και τότε οι άνθρωποι χάνουν τις όποιες βεβαιότητες είχαν, χάνουν τον κόσμο, πανικοβάλλονται και κάποτε βουτούν στο κενό. Άλλοτε από απόλυτη απόγνωση (λες και η απόγνωση θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο) και άλλοτε από μια σπάνια μοναχική αξιοπρέπεια, αυτή που κάνει να σηκώνεις μόνος το βάρος της εχθρότητας των πραγμάτων. Αυτή που κάνει να κλαίει κανείς σιωπηλά στα μαξιλάρια της επώδυνης αγρύπνιας, να κάνει μαύρες σκέψεις τα βράδια ενός τυραννικού ύπνου.
Λένε ότι το πιο μεγάλο σκοτάδι είναι λίγο πριν την αυγή.

Κι εσύ που δεν θέλησες τίποτε άλλο παρά μόνο μια αγκαλιά για να μπορείς να χαθείς (να κλάψεις, να εκμυστηρευτείς, να παρηγορηθείς, να αγαπηθείς…) και μία μέρα χωρίς πολλά, που θα έχει μόνο ανάσες ανθρώπινες και αγάπη, εσύ πρέπει να διαβείς πάλι ιδεώδης εν τη μοναξιά σου, χωρίς παρακάλια, θρήνους και άλλα τέτοια. Θα πρέπει να συνεχίσεις να ζεις, όχι γιατί κάποιος επινόησε κάποτε αυτή την παρανοϊκή οδηγία που συνέστησε την ύπαρξή σου, αλλά γιατί πρέπει να δείξεις ότι στα παιχνίδια που επινοήθηκαν ερήμην σου μπορείς να βγαίνεις νικητής. Εκτός κι αν κάποτε αποφασίσεις ότι δε θέλεις άλλο πια και θα σταματήσεις να παίζεις.
Και τότε δεν θα κρεμάσεις τα παπούτσια αλλά θα τα κάψεις.

Η βεβαιότητα δεν ήταν ποτέ μέρος της ζωής. Και απέναντι σ’ αυτή τη μόνη βεβαιότητα, στο βίαιο βέβαιο της αβεβαιότητας, οι άνθρωποι θα έπρεπε να πορεύονται άλλοτε με νηφάλια σοφία, σαν σε κινούμενη άμμο, εχθρικές θάλασσες ή άγνωστους ωκεανούς και άλλοτε επινοώντας διαρκώς σταθερές, θερινά παραπήγματα των καλών καιρών. Αλλά μέχρις εκεί. Γιατί οι σχεδίες της αγάπης δεν αρκούν πάντα για τους τυφώνες και τις τροπικές καταιγίδες ούτε και τα τσαρδάκια των αποταμιευτικών λογαριασμών μπορούν να σώσουν από τους Ούννους που θα ενσκήψουν λυσσώδεις και ακόρεστοι: τις τράπεζες, τους οικονομικούς δολοφόνους, τους πολιτικάντηδες, τα κουτσαβάκια της έμμεσης, διαμεσολαβημένης, αντιπροσωπευτικής, κοινοβουλευτικής σου δημοκρατίας (πόσα ακόμη επίθετα για να καταλάβεις πού είναι το πρόβλημα;).

Και ξαφνικά κουράζεσαι, γιατί το έξω εισβάλλει διαρκώς βίαιο, χυδαίο και ανέντιμο στο μέσα, στη ζωή σου, στον ελάχιστο παράδεισο που ονειρεύτηκες ή προσπάθησες να φτιάξεις. Και συνειδητοποιείς αίφνης πόσο ευάλωτος και εύθραυστος είναι (είσαι). Και τότε χάνεις ανεπαισθήτως την όρεξή σου για τη ζωή. Εσύ που αγάπησες με πάθος, που αποφάσισες όσο ποτέ φως και ηδονή και διάρκεια, αρχίζεις σιγά σιγά να χάνεις το νόημα και το κίνητρο.
Γλιστράς στην αηδία που σου επιφύλαξαν για ζωή.

Κι ύστερα σαν αμυδρή μνήμη, έσχατη και εφεδρική από τα κατάβαθα της ψυχής σου, ξεπηδάει η εξέγερση. Ενάντια σ’ αυτό που εννοούν αυτοί για τη δική σου ζωή. Ενάντια σ’ όλα αυτά που θα γίνουν για σένα, χωρίς εσένα. Ενάντια στο σκοτάδι, στην αρρώστια, στην κατήφεια, στη μιζέρια που σου δωρίζουν για μέλλον.
Η οικονομία της ζωής: Ή είσαι με τη ζωή και ζεις ή δεν είσαι με τη ζωή και λαθροβιώνεις.

Χριστούγεννα. Τα παιδιά του κόσμου χαίρονται. Άρα και εσύ. Πώς αλλιώς; Ξεμπέρδεψες με την ιδιοτέλεια και την υστεροβουλία, πριν αρχίσεις να γερνάς.
Και θα πάρεις πάλι τους δρόμους στα ψηλά βουνά, θα δεις χιόνι στα ορεινά, ξεχασμένα χωριά με μικρά καφενεία, βοσκούς μονάχους με το ραδιόφωνο στο χέρι, θα δεις γέρους με ζωηρά μάτια και παιδιά με κόκκινα μάγουλα. Αν είσαι τυχερός θα πιεις ωραίο κόκκινο κρασί, θα περπατήσεις με φίλους, θα ανακατευτείς με το πρωινό εκκλησίασμα κρυμμένων εκκλησιών.

Και την ώρα που θα αλλάζει ο χρόνος θα κάνεις μία πρόποση για όλα αυτά που διαρκούν, για όλα και όλους που δε χρειάζονται να προσποιηθούν για να συνεχίσουν να υπάρχουν.
Για «τα πρόσωπα που αγάπησες και γίνανε θυρίδες στα σκοτάδια».

Καλή Χρονιά!

Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου 2011

Η θάλασσα... απέραντη, απροσμέτρητη, αρχέγονη

Ρούσσος Βρανάς

Η θάλασσα... απέραντη, απροσμέτρητη, αρχέγονη


«Όταν παρατηρεί...
... κανείς το ήρεμο κάλλος και το φέγγος της θαλασσινής επιδερμίδας, ξεχνά την καρδιά της τίγρης που πάλλεται από κάτω της. Και δεν θέλει να θυμάται πως αυτή η βελούδινη πατούσα κρύβει ένα αμείλικτο νύχι» (Χέρμαν Μέλβιλ, «Μόμπυ Ντικ»).

Ώστε αυτό...
... ήταν λοιπόν! Στη Βόρεια Ευρώπη ζουν τον ψυχρότερο και στη Νότια τον θερμότερο χειμώνα των τελευταίων εκατό ετών. Και στις πλημμυρισμένες ανατολικές πολιτείες της Μεσογείου, οι ψαράδες δεν απλώνουν τα δίχτυα τους στον γιαλό αλλά στις πλατείες. Βλέπουμε κιόλας να επαληθεύονται μπροστά στα μάτια μας οι προειδοποιήσεις που απηύθυναν οι επιστήμονες για το κλίμα μόλις πριν από λίγες εβδομάδες στην Κοπεγχάγη. Αυτές που οι ηγέτες του κόσμου έγραψαν στα παλιά τους τα παπούτσια. Αρνούμενοι να επισφραγίσουν μια συμφωνία, σφράγισαν το φέρετρο των παράκτιων περιοχών του κόσμου και των εκατομμυρίων ψυχών τους. Οι πλούσιες χώρες ευθύνονται κατά 70% για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αλλά το 70% των συνεπειών του γίνονται αισθητές στις φτωχότερες χώρες. Η Ολλανδία έχει την ευχέρεια να σηκώνει γιγάντια τείχη για να αποφεύγει τις πλημμύρες. Το Μπανγκλαντές αφήνεται να πνιγεί. Η σχέση αιτίου και αποτελέσματος είναι απάνθρωπη, λέει ο Βρετανός αρθρογράφος Τζόχαν Χάρι. Ο υπαίτιος δεν πληρώνει ποτέ. Προτιμά να ζει στην αυταπάτη πως ο πολιτισμός θα εξακολουθήσει επ΄ άπειρον την ανέμελη πορεία του σε αυτό τον πλανήτη σαν να μη συμβαίνει τίποτα, μολονότι οι φυσικές λειτουργίες του καταρρέουν η μία μετά την άλλη.

Η θάλασσα...
... απέραντη, απροσμέτρητη, αρχέγονη. Και οι πολιτείες της που στέκονται αντίκρυ της, πότε ορθώνουν αλαζονικά ανθρώπινα έργα και πότε σκύβουν ταπεινά το κεφάλι μπροστά στην υπεροχή αυτής της ανεξάντλητης, προϋπάρχουσας και αεικίνητης υδάτινης μάζας, που την κατοικούν πληθυσμοί απείρως πλουσιότεροι από τους χερσαίους: φτερωτοί, έρποντες, φωσφορίζοντες, αβυσσαλέοι, μικροσκοπικοί, γιγάντιοι. Φιλόδοξοι εξερευνητές, ακούραστοι γεωγράφοι, άπληστοι έμποροι, που πολλές φορές έβαλαν πλώρη για τις εσχατιές της θάλασσας, άλλες τόσες υποκλίθηκαν μπροστά της. Το καταστροφικό παιχνίδισμα των θαλάσσιων ηφαιστείων που κάθε τόσο σπρώχνουν νέα νησιά πάνω από το νερό. Η οργή των τσουνάμι. Η μυστηριώδης συμπεριφορά των φαλαινών και των δελφινιών που εγκαταλείπουν τα βάθη για να βρουν τον θάνατο στα ρηχά, ένα μυστήριο ακόμη ανεξήγητο, ίσως μια τάση αυτοκτονική λένε κάποιοι επιστήμονες, ίσως μια ζοφερή προειδοποίηση για τον πλανήτη των ανθρώπων. Αλλά και η υπομονή των κοραλλιών, όπως έγραψε κάποτε ο συγγραφέας Ντάριο Βολτολίνι, ίσως έχει πολλά να μας διδάξει.

Τα κοράλλια...
... έχουν την υπομονή και την εξυπνάδα να συμβιώνουν με τη ζωοξανθέλα, ένα ταπεινό πρωτόζωο. Τη φιλοξενούν αδιαμαρτύρητα επειδή μονάχα αυτή τους εξασφαλίζει την απαραίτητη και ζωοδότρα λειτουργία της φωτοσύνθεσης. Η ζωοξανθέλα θα μπορούσε να ζήσει και έξω από το κοράλλι. Τα κοράλλια όμως δεν θα μπορούσαν να ζήσουν χωρίς αυτήν. Ένας απλούστατος κόσμος αλληλεγγύης και συνεργασίας που όμως στο ύψος του δεν έχει φτάσει ακόμη ο σύνθετος κόσμος των ανθρώπων.



Πηγή: Εφημερίδα Τα Νέα, 07/01/2010
Αναδημοσίευση: e-keimena.gr